news

جدول پیش نگرِ تیرماه؛ کف قیمتی جذاب زعفران در بورس، چقدر نزدیک است؟

جدول پیش نگر قیمت زعفران در تیرماه به روز شد؛ تجویز عوامل 7 گانه درباره قیمت زعفران چیست؟

کف قیمتی جذاب زعفران در بورس، چقدر نزدیک است؟

انتظار برای سه جدایی معنادار؛ دلار از اخبار سیاسی، زعفران از دلار، پوشال از نگین

بلاتکلیفی زعفران بین افت نرخ ارز و رشد نرخ صادراتی

جدول پیش نگر در خردادماه، یکی از درخشان ترین عملکردهایش را داشت. طبق تجویزِ پیش نگر، موج نزولی بازار بعد از 4 هفته به اتمام رسید و از هفته پایانی خرداد بازار احیا شد؛ نگین به سطح 12 و پوشال به بالای 10 میلیون تومان بازگشت. نرخ ارز نیز در برخورد به کانال 12 به روند نزولی خود پایان داد و اکنون در مسیر تحلیل میان مدتی خود قرار دارد. اما در تیرماه چه خبر است؟ مطابق آنچه در ادامه تشریح خواهیم کرد به نظر می رسد در این ماه، باید نگاه خود را از اولین عامل جدول پیش نگر، یعنی نرخ ارز، به عوامل بعدی معطوف کنیم. مهمتر از همه وضعیت تقاضا و نرخ صادرات است. اگرچه در کوتاه مدت، جدال سختی بین اثر روند نزولی نرخ ارز و عوامل بنیادین دیگر ایجاد خواهد شد. سه عامل بنیادین دیگر (غیر از ارز و نرخ صادراتی)، یعنی وضعیت عرضه، رفتار بازیگران (خصوصی و دولتی) و متغیرهای ساختاری، “فعلا” فاقد اثر هستند. در انتهای تابستان، یک روند فصلی مهم هم داریم که می تواند از انتهای ماه جاری، به کمک عوامل بنیادین بیاید. در ادامه ضمن تشریح این عوامل، اهداف قیمتی زعفران ( در بازار و بورس) را بر اساس عوامل هفتگانه تشریح می کنیم. تیر و مرداد، ماه هایی پرهیجان برای طلای سرخ خواهد بود.

جدول پیش نگر چیست؟

جدول پیش نگر قیمت زعفران یک چهارچوب تحلیلی است که با برررسی 7 عامل مهم موثر بر قیمت زعفران در سه بازه زمانیِ  بنیادین، میان مدت (فصلی) و کوتاه مدت، سناریوهای مختلف پیش روی بازار را تحلیل و ضریب دهی می کند. طبق این چهارچوب تحلیلی، ابتدا عوامل بنیادین (نرخ ارز، تقاضا و نرخ صادراتی زعفران، وضعیت عرضه و رفتار سیاستگذار) بررسی می شود و بعد از آن عوامل ساختاری و میان مدت (روندهای فصلی و فضای کسب و کار) بررسی می شوند. نهایتا در افق زمانی کوتاه مدت و به شرط ثبات عوامل بنیادین و میان مدت ( که مهمترند) می توان از روش های تکنیکال استفاده کرد که مبتنی بر رفتارشناسی معامله گران در شرایط ثبات عوامل بیرونی است. این جدول برای کشاورزان، بنکداران، معامله گرانِ بورس و البته صاحبان صنایع بسته بندی و صادرات زعفران بسیار مفید است.

تصویر زیر، خلاصه جدول پیش نگر را نشان میدهد. مشروح در ادامه می آید:

خلاصه جدول پیشنگر تیرماه

نرخ ارز و یک کانال تنگ

همچنان به مانند خردادماه، مسیر صعودی را برای نرخ ارز، متفی می دانیم. درباره مبانی تحلیلی و علل این موضوع به این مقاله “یک تحلیل جامع درباره نرخ ارز؛ عوامل بنیادین، عبور از قله اخبار بد و بررسی 4 فاند خبری پیش رو” مراجعه کنید. این تحلیل، پیشتر به عوانن بخشی از جدول پیش نگر منتشر شد. پیشنهاد می شود، جزئیات را بخوانید اما خلاصه مطلب این است که 1-فاندهای خبری پیش رو توانن ایجاد التهاب و رشد نرخ ارز را ندارند 2- توان مدیریتی بانک مرکزی و بازارسازش بسیار بالاست 3- عوامل بنیادین (میزان عرضه و تقاضا) متوازن است (تقاضای سفته بازی و سرمایه گذاری به خاطر وضعیت باثبات بهار امسال از بازار خارج شده است، منابع ارزی کل کشور و منابع بانک مرکزی مناسب است و بازارساز هم با فروش و خرید به موقع منابع خود را حفظ میکند). 4- با توجه به وضعیت نرخ ارز در سامانه نیما (رسیدن به 11 هزار تومان) و چشم انداز پیش روی کشور، کاهش شدید در نرخ ارز، قابل تصور نیست. لذا انتظار تحلیلی، نوسان نرخ بین 11.8 تا نیمه پایینی کانال 13 هزار تومان است.  اما برخی سناریوهای دیگری برای نرخ ارز مطرح می کنند.

محدودیت های واقعی، چقدر می تواند نرخ ارز را تحت تاثر قرار دهد؟

در مقابل این تحلیل (منتفی بودن روند صعودی)، برخی معتقدند که به مرور از وزنِ عوامل روانی و سیاسی موثر بر نرخ ارز کاسته و وزن عوامل واقعی افزایش خواهد یافت. به این ترتیب که بازار هم اکنون نسبت به اخبار سیاسی منفی واکسینه شده است. اما به مرور محدودیت های ناشی از کاهش شدید فروش نفت ظاهر شده و موجب ایجاد ضعف در توان مدیریتی بانک مرکزی خواهد شد. لذا از این مسیر، نرخ ارز رشد خواهد کرد. در رابطه با این تحلیل:

1-افق زمانی اثر این موضوع (کاهش احتمالی منابع ارزی) تابستان نیست. لذا می توان فعلا (بدون بررسی صحت اصل ادعا) از آن صرف نظر کرد. احتمالا در پاییز، بیشتر بتوان به این موضوع پرداخت.

2-هیچ کس نمی داند که کشور چقدر نفت می فروشد. عددهایی در محدوده 500 هزار بشکه در روز و کمتر، اعلام می شود اما قابل اتکا نیست. ضمنا در دو ماه اول سال، صادرات غیرنفتی هم عملکرد بسیار خوبی داشت. لذا حداقل در دو ماه پیش رو، انتظار ایجاد خلل جدی در توان مدیریتی بانک مرکزی بر بازار ارز، متصور نیست.

در هر حال، این تحلیل درستی است که حساسیت دلار به اخبار سیاسی بسیار کم شده است و باید از این به بعد، دلار را بنیادین تر تحلیل کرد. اما اثر این عوامل بنیادین، حداقل طی یک ماه پیش رو، ظاهر نخواهد شد.

نکته مهم: در صورت تداوم روند نزولی نرخ ارز و تثبیت زیر 13 هزار تومان، می توان انتظار افت تا 11.8 را داشت. در این صورت، باید روی حدود 10 درصد افت دیگر، برای رسیدن به کف قیمتی حساب کرد. اما با توجه به روندهای میان مدتی، این کف قیمتی بسیار جذاب خواهد بود. مخصوصا آنکه انتظار می رود، وابستگی زعفران به دلار به مرور از بین برود.

تقاضا و نرخ صادراتی زعفران، روزهای خوب

لذا، انتظار برای اینکه نرخ ارز، محرک بازار زعفران در تابستان باشد، نداریم. اما این به معنی منتفی بودنِ روند صعودی نیست. بلکه چنانچه قبلا بحث کردیم، انتظار ایجاد یک قله قیمتی در مرداد یا اوایل شهریور را داریم. یکی از دلایل تحلیلی مهم ما برای این موضوع، بهبودد تقاضای صادراتی زعفران و مخصوصا رشد نرخ صادراتی است. هم اکنن نسبت به سال گذشته، نرخ صادراتی حدود 10 درصد رشد کرده است و انتظار برای رشد بیشتر هم هست. با فرض ثبات دلار در نرخ متوسط 12 هزار و 500 و نرخ صادراتی 1200 دلار، نرخ متوسط زعفران صادراتی، حدود 15 میلیون تومان خواهد بود. البته باید یک حاشیه سود ناخالص 15 درصدی برای صادرات در نظر گرفت. لذا قیمت متوسط می تواند تا 12 میلیون و 750 هزار تومان رشد کند.

توضیح مهم: امار صادراتی به تفکیک نوع بسته بندی و نه نوع زعفران (نگین-پوشال) اعلام می شود. لذا رقم فوق را می توان به متوسطی از نگین و پوشال اطلاق کرد.

هم اکنون نرخ پوشال در بازار در محدوده 10 و نگین 12 میلیون تومان است. با فرض نرخ متوسطِ 11 میلیون تومان، می توان انظتار رشد 16 درصدی قیمتها، از همین محدوده فعلی تا اواخر مرداد ماه را داشت. البته این یک روند میان مدتی است و طبیعتا می تواند از شامل روند کوتاه مدتی (مثبت یا منفی) باشد.

برای جزئیات بیشتر در خصوص نرخ صادراتی به مطلب تحلیلی اخیر با عنوانِ “تحلیلی بر مقدار صادرات و قیمت صادراتی زعفران؛ صادراتِ زعفران، روی ریل؟” مراجعه کنید.

وضعیت عرضه و موجودی محصول

وضعیت عرضه محصول توسط کشاورزان و بنکداران نیز، به خاطر انتظار برای رشد قیمت ها، فعلا زیاد نیست. یکی از فعالان بازار در گفتگو با ما ضمن تشریح وضعیت صادرات و تقاضای صادراتی، تصریح می کند که عرضه محصول به بازار کم است. فارغ از رفتار عرضه کنندگان، میزان موجودی محصول هم مهم و تعیین کننده است. قبل در مطلب عنوانِ “تحلیلی بر مقدار صادرات و قیمت صادراتی زعفران؛ صادراتِ زعفران، روی ریل؟” به این موضوع اشاره کردیم. جدول زیر، خلاصه مباحث در خصوص میزان موجودیِ زعفران در کشور را نشان می دهد.

  مقدار واحد توضیحات
کل تولید زعفران در سال 97 380 تن آمار رسمی اعلام نشده – تخمین است
صادرات در نیمه دوم سال 97 165 تن طبق آمار گمرک
صادرات فروردین 98 10.3 تن طبق آمار گمرک
صادرات در روزهای منتخب در اردیبهشت و خرداد 16.8 تن طبق آمار گمرک
تخمین صادرات در سایر روزها طی خرداد و اردیبهشت 20 تن تخمین
مصرف داخلی +صادرات از طریق گردشگران 100 تن معادل 30 درصد از کل تولید
مجموع میزان مصرف یا صادرشده 312.1 تن  
مقدار باقیمانده برای 4 ماه پیش رو (تابستان و مهر) 67.9 تن معادل 17.8 درصد کل زعفران تولیدی کشور

وضعیت تولید، صادرات، مصرف زعفران و تخمین میزان باقیمانده برای مصرف و صادرات در 4 ماه پیش رو

به این ترتیب فقط حدود 68 تن زعفران برای 4 ماه پیش رو تا فصل برداشت، باقی مانده است که برای هر ماه حدود 17 تن را نتیجه می دهد. این مقدار، کم نیست! بلکه به اندازه میزان متداول مصرف و صادرات(در نیمه اول سال) هست. اما چنانچه هر اتفاقی منجر به افزایش تقاضا شود، شاهد کمبود محصول خواهیم بود. البته چنین عواملی به صورت بالقوه وجود دارد، از جمله:

  1. با قیمت های فعلی، قطعا میزان عرضه به بازار ( و انتقال محصول به سال بعد) افزایش خواهد یافت.
  2. طبق برخی اظهارات و همچنین روندهای موجود، یک تقاضای صادراتی قابل توجه (بیشتر از میانگین) در مرداد رخ خواهد داد
  3. ماه انتهایی تابستان، مصادف با محرم است که به صورت طبیعی، تقاضای داخلی و منطقه ای زعفران را افزایش می دهد (میزان افزایش تقاضا به اندازه ماه رمضان نیست اما با در شرایط فعلی موثر خواهد بود).

رفتار سیاستگذار

تنها در صورتی مهم است که قیمت به شدت افت کند. تعاونروستایی اعلام کرده ( و در عمل در آذرماه گذشته نشان داده) است که از نرخ های زیر 8 میلیون تومان (برای پوشال) حمایت می کند. لذا فعلا و با نرخ های فعلی، حضور بازیگر بخش دولتی در بازار متصور نیست. البته ممکن است در اثر رشد قیمت ها در بهار امسال (نسبت به آذر گذشته) ذائقه سیاستگذار هم تغییر کرده باشد و مثلا از نرخ های 9 میلیون تومان حمایت کند.

تحولات ساختاری

دو موضوع مهم در این خصوص قابل طرح است:

  1. در اثر افت قابل توجه نرخ جهانی زعفران (بعد از کاهش ارزش پول کشوران در سال 97)، تقاضا برای محصول رشد میکند. این رشد می تواند از دو محل باشد؛ اول استفاده بیشتر در صنایع متعارف و دوم استفاده از زعفران به عنوان رنگ و طعم دهنده در صنایع جدید. این موضوع به صورت بالقوه وجود دارد و باید منتظر نشانه های بیشتر در خصوص وقوع تحول ساختاری در تقاضای جهانی زعفران بود.
  2. یک دستگاه مکانیزه فرآوری زعفران، برای اولین بار در جهان، توسط متخصصان دانشگاه صنعتی شریف ساخته و آزمون شده است که به مرور از امسال وارد بازار می شود. این دستگاه به مرور فرآیندها و ترکیب هزینه های صنعت زعفران را تغییر خواهد داد.

فضای کسب و کار

مهمترین تغییرات در فضای کسب و کار، باز هم تغییراتی است که در نحوه بازگرداندن ارز صادرات به کشور ایجاد شده است. اگرچه تجار باز هم گلایه مندند اما تغییرات مناسبی ایجاد شده است و تجار می توانند بخش قابل توجهی از ارز خود را در بازار آزاد بفروشند و یا به واردات در برابر صادرات اختصاص دهند. البته صادرات زعفران، عمدتا به صورت خرد انجام می شود و افراد بدون توجه به سامانه نیما، ارز خود را به صورت آزاد تسعیر می کنند.

روندهای فصلی

چنانچه در بخش های قبلی، به تناسب، مورد اشاره قرار گرفت، دو روند مهم در پیش داریم: اول رشد تابستانی تقاضای خارجی و دیگری رشد تقاضا در شهریور به خاطر ماه محرم. البته این دو، هیچکدام به اندازه افزایش تقاضا در اردیهبشت 0همزمان با ماه مبارک رمضان) قوی نیست اما با توجه به شرایط و مخصوصا کمبود محصول در بازار، میتواند روی قیمت ها اثر بگذارد. افق زمای این اثرگذاری را می توان از انتهای تیرماه و در طول مردادماه در نظر گرفت.

روندهای تکنیکال

اما از همه این عوامل که بگذریم، روندهای کوتاه مدتی بازار هم، این روزها، قابل توجه است. در اینجا به دو موضوع مهم اشاره میکنیم؛ افت قابل توجه در 10 روز اخیر و نزدیک شدن قیمت ها به حمایت و دوم نسبت قیمت نگین به پوشال و احتمال ایجاد یک واگرایی بین دو محصول.

چنانچه نمودار زیر نشان می دهد، پوشال در سال جدید همواره در سطح 10.4 حمایت شده است. به همین خاطر هم هست که از انتهای هفته قبل، با وجود افت نگین، پوشال مثبت یا ثابت بوده و یا منفی خفیفی خورده است ( در همه بازارها از جمله آتی). این یک اتفاق مهم است و نشان می دهد که ریسک خرید پوشال، کمتر از نگین است.

اما نگین در سطح 11.9 (در سال جدید) حمایت شده است که یک گام دیگر تا این سطح فاصله داریم.

(البته باید توجه شود که تحلیل های کوتاه مدتی، تکنیکال و …، مشروط به ثبات عوامل بنیادین (مثل نرخ ارز و …) قابل اتکا هستند. لذا در صورت افت شدید نرخ ارز و … نمی توان از این تحلیل استفاده کرد. یا حداقل باید ضریب خطای بیشتری برای آن فرض کرد)

فاصله نگین پوشال، کمتر هم می شود؟

چنانچه نمودار فوق نشان می دهد، نسبت قیمتی نگین به پوشال به محدوده 1.18 رسیده است. این نسبت معمولا در دوره های افت قیمت کاهش می یابد ( به خاطر مقاومت بیشتر پوشال نسبت به نگین). درباره حد پایینی، طی سال های دورتر، این نسبت در محدوده 1.1 بوده است اما از سال قبل ( و انتهای 96) یک فاصله بزرگ ایجاد شد و تا بیش از 50 درصد هم رشد کرد. با این حال این حباب منفی به مرور تخلیه شده است و در میان مدت می تواند تا 1.15 هم کاهش یابد. به طور کلی، بازار پوشال بزرگ تر و عمیق تر است و تاثیرپذیری ان از نرخ ارز هم کمتر است.

جمع بندی:

زعفران (بازار نقد) از اواخر خرداد در ابتدای یک مسیر میانن مدتی صعودی قرار گرفته است که می تواند مستقل از نرخ ارز هم ادامه یابد. عوامل مختلف از این موضوع حمایت می کند اما نمی توان، انتظار داشت این موضوع، قبل از اواخر تیرماه به صورت جدی عمل کند.

نرخ ارز، در یک کانال بین 11.8 تا 13.5 محصور است و انتظار اثرگذاری جدی از این محل بر بازار در میان مدت نداریم. هرچند روندهای کوتاه مدت، مخصوصا در بازار اتی ( و مخصوصا درباره زعفران نگین) متاثر از نرخ ارز است.

روندهای نرخ و میزان صادرات از رشد قیمت در میان مدت حمایت می کند. روندهای فصلی نیز این چنین است.

 روندهای کوتاه مدتی نیز از رسیدن قیمت ها به محدوده کف حمایتی حکایت دارد. در صورت توقف روند نزولی دلار، این موضوع قوی تر و کم ریسک تر است.

درباره نمادهای مختلف و تفاوت نگین و پوشال، چنانچه تحلیل پیشین مبنی بر رسیدن قیمت ها به محدوده کفِ میان مدتی را بپذریم، قطعا خریدِ پوشال کم ریسک تر از نگین است. چرا که اولا هم اکنون به کف قیمتی (کوتاه مدت) رسیده است و ثانیا تاثیرپذیری کمتری از افت (احتمالی) نرخ ارز تا 11.8 دارد.

Leave a Reply

Related Articles

Back to top button